Amaliy g‘oyalar, mustaqil materiallar va foydali manbalar.
Oilalar journalBog‘chadan keyin bola arzimas narsadan ham yig‘laydi, sizda esa xotirjam tushuntirishga kuch qolmagan. Bunday paytda mukammal ota-ona bo‘lish shart emas. Xavfsiz muhit, kattaga ozgina tayanch va uddalasa bo‘ladigan bitta keyingi qadam kerak.
Oilalar journalBola ertalab sizdan ajralgisi kelmaydi, kechqurun esa buvisi bilan bemalol o‘ynaydi. Bitta shunday holat munosabatingiz sifatini belgilamaydi. Bog‘lanishni oilaning imtihoniga aylantirmay, kundalik aloqada nimalarga e’tibor berish mumkinligini ko‘rib chiqamiz.
Oilalar journalBola sizga tosh ko‘rsatadi, tovushni takrorlaydi yoki yengingizdan tortadi. Har safar dars o‘tish kerak emas. Ba’zan uning taklifini payqab, javob berib, keyingi harakatini kutish kifoya. Kichik bola bilan oddiy kunda shunday muloqot qanday bo‘lishini ko‘ramiz.
Oilalar journal«Bolaning hislarini tushunsam, unga rad javobi berish mumkinmi?» Mumkin. Iliq munosabat va qoida turli savollarga javob beradi: odam nimani his qilyapti va hozir nima qilish mumkin. Uyda ikkalasini qanday saqlashni misollarda ko‘ramiz.
Oilalar journalJanjal tugagan, lekin kechki ovqatda hamma jim. Darhol katta suhbat boshlab, yarashishni talab qilish shart emas. Avval xavfsizlikni ta’minlash, o‘z harakatingizni tan olish va bola darrov qabul qilishi shart bo‘lmagan kichik aloqa taklifidan boshlash mumkin.
Oilalar journalQoidalar ko‘pincha faqat buzilganda esga tushadi. Bitta kelishuvni oldindan gaplashib ko‘ring: nega kerak, har kim aynan nima qiladi va bajara olmasa qanday yo‘l tutiladi. Bolaning ishtiroki kattalarning xavfsizlik uchun mas’uliyatini bekor qilmaydi.
Oilalar journalYaqinlik uchun bo‘sh kecha kerakdek tuyuladi, lekin ish, yo‘l va uy yumushlari bor. Bitta oddiy vaziyatdan boshlash mumkin: bola suhbatga erishish uchun tomosha ko‘rsatishi yoki e’tiborni ishlab olishi shart bo‘lmasin.
Oilalar journalBir katta yana o‘ynashga ruxsat beradi, boshqasi bolani uxlashga tayyorlayapti. Turli qarashlar hokimiyat talashishga aylanishi shart emas. Eng to‘g‘ri tarbiyachini qidirish o‘rniga bitta takroriy vaziyat va umumiy vazifadan boshlang.
Oilalar journalO‘smir yozishmalarini o‘qimaslikni so‘raydi, ota-ona esa xavfsizligini bilmoqchi. Ikkala ehtiyojni birga muhokama qilish mumkin. Ishonch qoidalar umuman bo‘lmasligini anglatmaydi, g‘amxo‘rlik esa har mayda ishni tun-u kun tekshirishga aylanishi shart emas.
Oilalar journalBola uchrashganda qarindoshini o‘pishni istamaydi. Bu hurmat yoki mehrdan voz kechish degani emas. Iliq salomlashishning boshqa yo‘lini topish mumkin. Mehr yoki hurmatni isbotlash uchun istalmagan teginishga rozi bo‘lish shart emas.
Oilalar journal«O‘zimni yomon his qilyapman» degan gap xafalik, charchoq, xavotir yoki bir nechta kechinmani bildirishi mumkin. Kattaning vazifasi hisni bir urinishda topish emas, mos so‘z izlashga yordam berishdir. Qisqa suhbat, tanish hikoya va bolaga sizni tuzatish imkoniyati bunda asqatadi.
Oilalar journal«Jahllanma» degan gap kuchli kechinma bilan nima qilishni tushuntirmaydi. Hisni harakatdan ajratish, xavfsizlikni saqlash va keyin muammoni aytishning boshqa yo‘lini mashq qilish foydaliroq. Buning uchun urishga ruxsat berish yoki jahlning o‘zi uchun uyaltirish kerak emas.
Oilalar journalStol o‘yinida yutqazish ba’zan yig‘i va «Boshqa hech qachon o‘ynamayman» bilan tugaydi. Xafalikni masxara qilish ham, har safar g‘alaba va’da qilish ham shart emas. Aynan shu natijani boshdan o‘tkazishga va yana urinib ko‘rish imkonini saqlashga yordam berish mumkin.
Oilalar journalOqibat harakat bilan natija orasidagi bog‘lanishni tushunishga yordam berishi mumkin, agar u tushunarli va xavfsiz bo‘lsa. U azob berishi shart emas. Yosh, ko‘nikma va vaziyat kattalarning qattiqroq jazo topish istagidan muhimroq.
Oilalar journalBa’zan shapaloq an’ana yoki xulqni tez to‘xtatish usuli sifatida izohlanadi. Ammo savol faqat bola hozir jim bo‘ldimi, degani emas. Kattaning harakati nimani o‘rgatishi va oilada qanday xavfsiz muqobillar borligi ham muhim.
Oilalar journalIkki variant bolaga qarorda tushunarli ishtirok berishi mumkin. Ammo tanlov haqiqiy, uddalasa bo‘ladigan va tahdidni yashirmaydigan bo‘lsa foydali. Nima tanlanishi, nima esa katta javobgarligida qolishini ajratamiz.
Oilalar journalQiziqarli o‘yinni birinchi aytilgan gapdayoq tugatish qiyin bo‘lishi mumkin. Katta keyingi qadamni ko‘rsatib, o‘yindagi muhim narsani saqlab va o‘tishning o‘ziga yordam berib, jarayonni tushunarliroq qila oladi.
Oilalar journalNavbat kutish faqat bitta fe’l xususiyati emas: qoidani tushunish, esda saqlash va tanaffusga chiday olish kerak. Katta yordam bera oladigan qisqa va xavfsiz vaziyatdan boshlagan ma’qul.
Oilalar journalOdatdagi tartib uyni qat’iy buyruqlar joyiga aylantirishi shart emas. Uning vazifasi ortiqcha qarorlarni kamaytirish va keyingi qadamni tushunarli qilishdir. Butun hayot jadvalidan emas, bitta takroriy vaziyatdan boshlang.
Oilalar journalUrishdan keyin avval xavfsizlik, keyin tushuntirish kerak. Javoban urmasdan ham zarar ko‘rgan odamni himoya qilish va bolani to‘xtatish mumkin. Sababni keyin aniqlashadi; bitta holatga qarab tashxis qo‘yilmaydi.
Oilalar journalBolalar orasidagi rashk e’tibor, buyumlar va qoidalar farqi atrofida paydo bo‘lishi mumkin. Aka-uka va opa-singillar doim yaqin bo‘lishini talab qilish shart emas. Avval xavfsizlik, tushunarli kelishuv va turli hislarga joy kerak.
Oilalar journalOddiy ishlar tobora ko‘proq kuch olsa, shunchaki xotirjamroq bo‘lish maslahati yukning o‘zini kamaytirmaydi. O‘zgarishni sezish, ortiqcha talabni olib tashlash va yordam topish foydali. Maqolaga qarab o‘zingizga tashxis qo‘yish shart emas.
Oilalar journalKeskin javobdan keyin «yomon ish qildim»dan «men yaramas ota-onaman»ga o‘tish oson. O‘ziga mehr bilan qarash mas’uliyatni bekor qilmaydi. U cheksiz o‘zini jazolash o‘rniga aniq tuzatishga joy qoldiradi.
Oilalar journalIdish yuvishni teng bo‘lib, barcha tashkil qilishni baribir bir odamga qoldirish mumkin. Oilaviy ishning ko‘rinmas qismi — sezish, rejalash va tekshirish. Uni ham muhokama qilib, taqsimlash mumkin.
O‘zbekiston · butun oila uchun
