Barcha maqolalar
Avval nizoning o‘zini to‘xtating
Katta hali baqirayotgan, tahdid qilayotgan yoki o‘zini haq deb tan olishni talab qilayotgan bo‘lsa, aloqani tiklash suhbatiga erta. To‘xtang va bolaga xavfsiz sharoit yarating. Tanaffus sukut bilan jazolash yoki izohsiz yo‘qolib qolish shakliga aylanmasin.
Tinchlanishingiz kerakligini va yaqin bir ish tugagach suhbatga qaytishingizni aytish mumkin. Kichik bola xavfsiz nazoratda qolsin. Yaqinda xotirjam, ishonchli katta bo‘lsa, yordamini so‘rang. Bolaning vazifasi sizni tinchlantirish, ko‘nglingizni ko‘tarish yoki kattalar orasidagi kelishmovchilikni hal qilish emas.
O‘z harakatingizni bahonasiz ayting
Avval o‘zingiz nima qilganingizni ayting: gapini bo‘ldingiz, ovoz ko‘tardingiz, rasmini masxara qildingiz. «Juda keskin javob berdim, bu noto‘g‘ri bo‘ldi» degan gap ota-onalik qanchalik og‘irligi haqidagi uzun nutqdan tushunarliroq. Sharoitni izohlash mas’uliyatni bolaning zimmasiga o‘tkazmasin.
«Lekin o‘zing meni shunga olib kelding» degan davomni olib tashlang. Asl masalani keyin alohida ko‘rish mumkin: kechikish, singan narsa yoki buzilgan kelishuv. Keskinligingizni tan olish xavfsizlik qoidasidan voz kechish yoki har narsada bolani haq deb topish degani emas.
Bolaga o‘z fikrini aytishga joy bering
Bola nimani qo‘shmoqchi ekanini so‘rang va har bir so‘zini tuzatishga urinmang. U sizdan boshqa joyini eslab qolgan bo‘lishi mumkin. «Qo‘rqdim» degan xabariga niyatingiz faqat yaxshi bo‘lganini isbotlab javob bermang; avval aytayotgan tajribasini eshiting.
Bola hozir jim bo‘lsa, suhbatga keyin qaytish imkonini qoldiring. Yozish, chizish yoki sayrda gaplashishni taklif qilish mumkin. Butun oila oldida batafsil hisobot talab qilmang. Kimga va qachon gapirish masalasida ham bolaga mos, xavfsiz yo‘l tanlashga yordam bering.
Suhbat o‘rniga sovg‘a emas, harakat taklif qiling
Jahlda bolaning ishini g‘ijimlagan bo‘lsangiz, uni tiklashga yordam bering yoki birga boshqa yo‘l toping. Va’da qilingan sayr buzilgan bo‘lsa, haqiqiy yangi vaqtni muhokama qiling. Harakat sodir bo‘lgan ishga bog‘liq va bajarish mumkin bo‘lgan darajada bo‘lsin.
Shirinlik yoqishi mumkin, lekin uning o‘zi janjaldan keyin nima o‘zgarishini tushuntirmaydi. Bola sovg‘a evaziga kechirishga majbur emas. Endi hech qachon jahllanmaslik haqidagi katta va’dadan ko‘ra bajaradigan kichik tuzatishingiz foydaliroq. Sovg‘ani voqeani unutish sharti bilan bermang.
Takrorlanadigan vaziyatni oldindan o‘zgartiring
Janjal uydan chiqishda takrorlansa, bitta to‘siqni muhokama qiling: buyumlar yig‘ilmagan, vaqt juda tig‘iz yoki iltimoslar ko‘p. Ertangi kun uchun kichik o‘zgarish tanlang. Shunda biror odamning fe’lini muammo deb e’lon qilmay, sharoitni birga ko‘rayapsiz.
Child Mind xotirjam muloqot ustida ishlashda takroriy nizolarga e’tibor berishni tavsiya qiladi. Bizning kundalik variantimiz — kerakli kiyimni oldindan qo‘yish va bir paytda bitta qisqa iltimos aytish. Bu aynan sizning oilangiz sinab ko‘radigan yo‘l, yig‘isiz tong kafolati emas.
Yarashish darhol quchoqlashni talab qilmaydi
Birga choy quyish yoki kitob o‘qishni taklif qilish mumkin. Har ikki daqiqada xafaligi o‘tgan-o‘tmaganini tekshirmang. Uzrni qabul qilsa ham yoqimsiz his qolishi mumkin. Tegishni istamasligi va o‘z o‘yiniga qaytishini hurmat qiling; ko‘nglingizni ko‘tarishni vazifa qilmang.
Har va’dadan keyin tahdid yoki jismoniy zarar yana qaytalansa, yarashish haqidagi so‘zning o‘zi yetmaydi. Vaziyatga mos himoya, kattaga tayanch va kasbiy yordam kerak. Munosabatni tiklash haqiqiy o‘zgarishlarni talab qiladi, bolaning cheksiz chidashini emas.