Amaliy g‘oyalar, mustaqil materiallar va foydali manbalar.
Oilalar journalMas’uliyat «katta bo‘l» degan talabdan emas, o‘rganish mumkin bo‘lgan tushunarli ishdan boshlanadi. Bolaning kuchiga mos vazifa tanlab, natija qanday ko‘rinishi va qayerda yordam kerakligini kelishamiz.
Oilalar journalBa’zan bola ishni boshlamaydi, chunki iltimos juda uzun yoki tushunarsiz. Uni balandroq takrorlashdan oldin, vazifani aniq, uddalasa bo‘ladigan va hozirgi vaziyatda seziladigan qilib ko‘ring.
Oilalar journalOqibat harakat bilan natija orasidagi bog‘lanishni tushunishga yordam berishi mumkin, agar u tushunarli va xavfsiz bo‘lsa. U azob berishi shart emas. Yosh, ko‘nikma va vaziyat kattalarning qattiqroq jazo topish istagidan muhimroq.
Oilalar journalBa’zan shapaloq an’ana yoki xulqni tez to‘xtatish usuli sifatida izohlanadi. Ammo savol faqat bola hozir jim bo‘ldimi, degani emas. Kattaning harakati nimani o‘rgatishi va oilada qanday xavfsiz muqobillar borligi ham muhim.
Oilalar journalIkki variant bolaga qarorda tushunarli ishtirok berishi mumkin. Ammo tanlov haqiqiy, uddalasa bo‘ladigan va tahdidni yashirmaydigan bo‘lsa foydali. Nima tanlanishi, nima esa katta javobgarligida qolishini ajratamiz.
Oilalar journalQiziqarli o‘yinni birinchi aytilgan gapdayoq tugatish qiyin bo‘lishi mumkin. Katta keyingi qadamni ko‘rsatib, o‘yindagi muhim narsani saqlab va o‘tishning o‘ziga yordam berib, jarayonni tushunarliroq qila oladi.
Oilalar journalNavbat kutish faqat bitta fe’l xususiyati emas: qoidani tushunish, esda saqlash va tanaffusga chiday olish kerak. Katta yordam bera oladigan qisqa va xavfsiz vaziyatdan boshlagan ma’qul.
Oilalar journalOdatdagi tartib uyni qat’iy buyruqlar joyiga aylantirishi shart emas. Uning vazifasi ortiqcha qarorlarni kamaytirish va keyingi qadamni tushunarli qilishdir. Butun hayot jadvalidan emas, bitta takroriy vaziyatdan boshlang.
Oilalar journalUrishdan keyin avval xavfsizlik, keyin tushuntirish kerak. Javoban urmasdan ham zarar ko‘rgan odamni himoya qilish va bolani to‘xtatish mumkin. Sababni keyin aniqlashadi; bitta holatga qarab tashxis qo‘yilmaydi.
Oilalar journalBolalar orasidagi rashk e’tibor, buyumlar va qoidalar farqi atrofida paydo bo‘lishi mumkin. Aka-uka va opa-singillar doim yaqin bo‘lishini talab qilish shart emas. Avval xavfsizlik, tushunarli kelishuv va turli hislarga joy kerak.
Oilalar journalOddiy ishlar tobora ko‘proq kuch olsa, shunchaki xotirjamroq bo‘lish maslahati yukning o‘zini kamaytirmaydi. O‘zgarishni sezish, ortiqcha talabni olib tashlash va yordam topish foydali. Maqolaga qarab o‘zingizga tashxis qo‘yish shart emas.
Oilalar journalKeskin javobdan keyin «yomon ish qildim»dan «men yaramas ota-onaman»ga o‘tish oson. O‘ziga mehr bilan qarash mas’uliyatni bekor qilmaydi. U cheksiz o‘zini jazolash o‘rniga aniq tuzatishga joy qoldiradi.
Oilalar journalIdish yuvishni teng bo‘lib, barcha tashkil qilishni baribir bir odamga qoldirish mumkin. Oilaviy ishning ko‘rinmas qismi — sezish, rejalash va tekshirish. Uni ham muhokama qilib, taqsimlash mumkin.
Oilalar journalTarbiyaga turli qarash boladan g‘olibni tanlashni talab qilmaydi. Kattalar qaror ustida bahslashib, shu bilan birga unga tushunarli qoida, xavfsizlik va yaqinlarini sadoqat sinovisiz yaxshi ko‘rish imkonini saqlashi mumkin.
Oilalar journalBobo-buvilar yordami oilaviy hayotning muhim qismi bo‘lishi mumkin. G‘amxo‘rlik ranjishlar ketma-ketligiga aylanmasligi uchun imkoniyat, xavfsiz qoida va o‘zgarishni qanday aytishni alohida muhokama qilish foydali.
Oilalar journalOtaning ishtiroki faqat bayram va katta ko‘ngilochar tadbirlardan iborat emas. Takroriy oddiy ishlar bolani bilish va yonidagi ishonchli katta bo‘lish imkonini beradi. Chaqirilganda yordam berishdan emas, parvarishning aniq qismidan boshlash mumkin.
Oilalar journalBa’zan bolaning javobi vaziyatning o‘zidan kutilganidan kuchliroq ta’sir qiladi. Kattaning o‘z tajribasi javobning bir qismi bo‘lishi mumkin, ammo bu tayyor tashxis yoki muqarrar ssenariy emas. Uni sezish va muhokama qilish mumkin.
Oilalar journalHar bir ota-onaning ish jadvalini erkin o‘zgartirish imkoni yo‘q. Mukammal muvozanat formulasi o‘rniga, haqiqiy cheklov, qisqa aloqa payti va dam olishning kattalar tashkilotchiligiga qarash foydali.
Oilalar journalYordam so‘rash ota-onalikni uddalay olmadingiz degani bo‘lishi shart emas. Ba’zan oilaga boshqa katta, aniq ma’lumot yoki tinglanish imkoniyati kerak. Bitta tushunarli ehtiyojdan boshlash osonroq.
Oilalar journalPauza darhol xotirjam odamga aylanishni talab qilmaydi. Ba’zan vazifasi kichikroq: zarar yetkazadigan gap yoki harakatni qilmaslik va eng yaqin xavfsiz qadamni tanlash. Uni hech kim janjallashmayotganida oldindan tayyorlash mumkin.
Oilalar journal«Kut» kattaga qisqa iltimos, bolaga esa oxiri noma’lum vaqt bo‘lishi mumkin. Sabr talab bilan yoqilmaydi. Xarakterni sinamasdan va bolalarni taqqoslamasdan kutishni uddalasa bo‘ladigan, xavfsiz holatga aylantiramiz.
Oilalar journalBuyum singach, bola «men yomonman» deydi. Zararni to‘xtatib, bitta qilmishni inson haqidagi hukmga aylantirmasdan mas’uliyatni gaplashish muhim. Faqat uyat emas, tuzatish imkoniyati qoladigan suhbatni ko‘ramiz.
Oilalar journalBola tayyorlanish kerakligini biladi, lekin yana paypog‘ini yo‘qotadi va sumkasini unutadi. Bu har doim itoatsizlik haqida emas. Rejani eslab turish, boshqa ishga o‘tish va to‘xtashga yordam beradigan ko‘nikmalarni kundalik hayotda qanday qo‘llashni ko‘ramiz.
Oilalar journalU uzoq vaqt garaj quradi, lekin daftar ustida tez chalg‘iydi. Bundan bola erinmoqda yoki o‘zini bilmaganga solmoqda degan xulosa chiqmaydi. Ko‘proq diqqat talab qilishdan oldin vazifa, muhit va yordamni ko‘rib chiqamiz.
O‘zbekiston · butun oila uchun
