Yordam turlarini ajrating
Bir odam mahsulot olib kelishi mumkin, lekin kechinmani gaplashishga tayyor emas. Boshqasi yaxshi tinglaydi, ammo bolaga qaray olmaydi. Uchinchisi tekshirilgan ma’lumot topishga yordam beradi. Barcha yordam hammasini izohsiz tushunadigan bitta ideal qarindosh yoki do‘stdan kelishi shart emas.
Hozirgi vazifani yozing: o‘rinbosar, suhbat yoki aniq savolga maslahat kerakmi? Keyin bunday iltimos kimga mosligini o‘ylang. Dardingizni aytish kerak bo‘lsa, hozir tayyor yechim kerak emasligini boshidan aytish mumkin. Bu noaniqlikni kamaytiradi, ammo mukammal javobni kafolatlamaydi. Ehtiyojni aniq aytish baribir foydali boshlanishdir.
Iltimosni aniq qiling
«Menga umuman hech kim yordam bermaydi» o‘rniga harakat va vaqtni aytib ko‘ring. Masalan, oldindan kelishilgan xaridni olib keladigan yoki muhim qo‘ng‘iroqda yoningizda bo‘ladigan katta kerak. Odam butun ish hajmini taxmin qilmay, imkonini halol baholashi uchun shartlarni tushuntiring.
Tez rozilik uchun muhim qiyinchilikni yashirmang. Parvarish maxsus ko‘nikma talab qilsa, oldindan muhokama qiling. Yordamga rozilik odamni har qanday vazifaga avtomatik tayyor qilmaydi. Xavfsizlik uchun o‘rinbosar topildi degan belgi emas, mos yordam muhimroq. Nimani bilish kerakligini birga aniqlashga vaqt ajrating.
Rad etish huquqini qoldiring
Boshqa odamda siz bilmaydigan sharoit bo‘lishi mumkin. Rad javobi har doim befarqlik emas. Vazifaning kichik qismi yoki boshqa kun mumkinmi, aniqlang. Ammo suhbatni mehr, minnatdorlik yoki oilaga chin mansublikni isbotlashga aylantirmang; yordam imkon bilan ham bog‘liq.
Hafsalangiz pir bo‘lib, baribir izlashni davom ettirishingiz mumkin. Boshqa hech qachon murojaat qilmaslikka va’da berish shart emas. Ba’zan rejaning o‘zini ko‘rish foydaliroq: shart bo‘lmagan ishni ko‘chirish, vazifani bo‘lish yoki boshqa yordam manbasiga borish. Birinchi iltimos ishlamasa ham, muhim ehtiyoj haqiqiy bo‘lib qoladi.
Yordamni yangi qarzsiz qabul qiling
Minnatdorlik o‘rinli, ammo u odamga bolangiz haqidagi har qanday qaror huquqini berishni talab qilmaydi. Xavfsiz shartni oldindan ayting. Yordam kamsitish, tahdid yoki zararli sir talabiga qo‘shilsa, odob uchun chidash emas, ishtirokni qayta ko‘rish kerak.
O‘zaro yordam turlicha va doim darhol bo‘lmasligi mumkin. Kimdir bugun yo‘l bilan yordam beradi, siz keyin ma’lumot yoki kuchingiz yetadigan ish bilan yordam berasiz. Bir soat yordam so‘raganingiz uchun ko‘tara olmaydigan javob majburiyatini olmang. Yashirin ranjish paydo bo‘lishidan oldin kutishlarni aniqlang; chegaralar yordamni bekor qilmaydi.
Yordam doirasini asta kengaytiring
Allaqachon xavfsiz aloqa bor odamlarni o‘ylang: qarindosh, tanish ota-ona, hamkasb. O‘rinli bo‘lsa, kichik axborot yoki kundalik iltimosdan boshlang. Do‘stona yoki tanish chatda bo‘lgani uchungina odamni bolaga qarashda ishonchli deb hisoblab bo‘lmaydi.
Parvarishni topshirish uchun sharoitga mos alohida tekshiruv va kelishuv kerak. Yordam izlash uchun bolaning shaxsiy ma’lumotini tarqatmang. Yordam xaritasiga professionallar ham kirishi mumkin. Barcha ehtiyojni albatta bepul o‘zaro ko‘mak bilan yopishga o‘zingizga va’da bermang. Oilalar resursi turlicha va mavjud imkonni baholash ham ishning bir qismidir.
Qachon kasbiy yordam kerak
Kechinmalar uyqu, ish, o‘zingiz yoki bolaga qarashga davomli xalaqit bersa, malakali mutaxassisga murojaat qiling. Boshlash uchun nima qiyinlashgani va qanday yordam borligini tasvirlash yetadi. Holatingizning aniq psixologik nomini oldindan topish yoki barcha uy usullarini tugatganingizni isbotlash talab qilinmaydi.
Darhol zarar xavfida faqat do‘st bilan qo‘llovchi suhbat emas, shoshilinch mavjud yordam va xavfsizlik kerak. Yordam so‘rash oila foydasiga harakatdir, ammo yordam turi xavfga mos bo‘lsin. Maqola aniq mahalliy xizmat mavjudligi yoki shartlarini belgilamaydi. Ularni alohida tekshirib, mos mutaxassisga murojaat qiling.
