Barcha maqolalar
Nimani o‘rgatayotganingizni aniqlang
Bola konstruktor qismlarini boshqa odamga otmoqda. Eng yaqin maqsad xavfli harakatni to‘xtatib, buyumdan qanday foydalanishni ko‘rsatishdir. Bu uyda kim bosh ekanini isbotlash yoki uzoq aybdorlik hissini uyg‘otish maqsadidan farq qiladi.
Katta xavfsiz o‘yinni tashkil qilguncha qismlarni vaqtincha olib qo‘yish mumkin. Bog‘lanishni qisqa tushuntiring: buyumlar odamlarga otilgani uchun hozir ularni chetga qo‘yamiz. Bir haftadan keyingi boshqa mashg‘ulotni taqiqlashni qo‘shmang; bola buni hozirgi voqea bilan bog‘lashga qiynalishi mumkin.
Bog‘lanish tushunarliligini tekshiring
Bola qancha kichik bo‘lsa, uzoq va murakkab tushuntirishlar shuncha kam yordam berishi mumkin. Avval qoida va hozirgi keyingi harakatni ayting. Uyqudan keyingi uzun suhbat buyumlar otila boshlagan paytdagi yordamni almashtiradi, deb kutmang.
Mustaqilroq bola bilan umumiy jihozdan foydalanishni oldindan muhokama qilish mumkin. Masalan, ehtiyotsiz ishlatishdan keyin avval sozligini tekshirib, xavfsiz usulni qayta ko‘rsatish. Vaziyat aniqlanmaguncha shikastni ataylab qilingan deb aytmang; tasodif ham o‘rgatishni talab qilishi mumkin. Buni jazo bilan aralashtirmang.
Dars uchun xavf tug‘dirmang
«Tabiiy oqibat» deb bolani ovqat, zarur kiyim yoki xavfsiz nazoratsiz qoldirishni oqlab bo‘lmaydi. Issiq kunda suv unutilgan bo‘lsa, avval ichimlikni ta’minlang. Yig‘inish va zaxira variantni bevosita ehtiyoj hal bo‘lgach muhokama qilish mumkin.
Bola javob qaytarishni o‘rgansin deb, tajovuzkor tengdoshi bilan yolg‘iz qoldirish ham mumkin emas. Kattaning himoyasi yaxshi xulq uchun beriladigan mukofot emas. Har qanday o‘rgatish usuli asosiy g‘amxo‘rlik va yordam olish imkonini saqlashi kerak; xavfsizlikdan mahrum etmasligi lozim.
Haqiqiy tuzatish imkonini qoldiring
Bola bo‘yoq to‘kib yuborsa, xavfsiz materiallarni yig‘ish va qolgan ishni saqlashda qatnashishi mumkin. Tozalashni katta boshqaradi, xavfli vositalarni o‘zi ishlatadi. Talab buzilgan buyum narxiga emas, bolaning haqiqiy ko‘nikmasiga mos bo‘lsin.
Qayta sinash uchun ozgina bo‘yoq va turg‘un taglik tayyorlang. Bola bera olmasligi oldindan ma’lum bo‘lgan moliyaviy tovonni talab qilmang. Tuzatishni har bir oilaviy janjalda eslatiladigan muddatsiz qarz emas, aniq bajariladigan ish sifatida muhokama qilish foydaliroqdir.
Kelishuvni yo‘l-yo‘lakay o‘zgartirmang
Birgalikda tekshirgandan keyin yana urinishga kelishgan bo‘lsangiz, bunga amal qiling. Jahlda o‘ylab topilgan qo‘shimcha cheklovlar qoidani oldindan bilib bo‘lmaydigan qiladi. Avvalgi reja xavfsiz bo‘lmasa, o‘zgarish sababini tushuntirib, qatnashishning boshqa aniq usulini taklif qiling.
Uzrning jiddiyligini ko‘z yoshi bilan o‘lchamang. Bir bola yig‘laydi, boshqasi jim turadi, uchinchisi amaliy savol beradi. Yuz ifodasi nimani tushunganini aniq ko‘rsatmaydi. Xavfsiz harakatni ko‘rsatishni yoki yordam uchun kimga murojaat qilishini aytishni so‘rash foydaliroq.
O‘rganish natijasini tekshiring
Keyin o‘zingizdan so‘rang: buyum bilan nima qilish, qanday to‘xtash va yordamni qayerdan izlash tushunarliroq bo‘ldimi? Javob faqat «endi mendan qo‘rqadi» bo‘lsa, usulni qayta ko‘ring. Kattadan qo‘rqish va xavfsiz xulq ko‘nikmasi bir xil natija emas.
Zarar yetkazish yoki kuchli portlashlar tez-tez bo‘lsa, butun vaziyatni baholash kerak: talablar, sog‘liq, muhit va mavjud yordam. Oila uddalay olmayotgan bo‘lsa, mos mutaxassisga murojaat qiling. Qattiqroq cheklov davomli qiyinchilikka beriladigan universal javob bo‘la olmaydi.