Barcha maqolalar
Kundalik hayotga qarang
Faqat bitta xulqni emas, ta’sirini payqang: uyqu, ovqatlanish, o‘qish, muloqot va odatiy ishlar chiqyaptimi? NIMH kechinma uzoq qiynasa yoki hayotga xalaqit bersa, yordamni gaplashishni tavsiya qiladi. Bu murojaat uchun yo‘nalish, uyda tashxis qo‘yish usuli emas, kuzatuv bilan xulosa farqlansin.
Bolani kattaga qulay ideal bilan solishtirmang. Jim bola ham kuchli qiynalishi, faol bola esa albatta kasal bo‘lmasligi mumkin. Savol uning holati va sharoitida. Biror narsa tashvishlantirsa, bo‘layotganining ishonchli izohi hali topilmaganida ham maslahat olish mumkin, tashxisni avval o‘zingiz topishingiz shart emas.
Aniq kuzatuvni yozing
Qiyinchilik qachon boshlangan, qayerda ko‘rinadi, nima yordam beryapti? Faktni taxmindan ajrating: «uyda qolishni tez-tez so‘rayapti» gapi «maktab bilan boshqaryapti»dan aniqroq. Qisqa yozuv mutaxassisga savolni tushunishda yordam beradi. Uchrashuv paytida muhim ma’lumotni unutmaslik uchun ham foydali bo‘lishi mumkin, uzoq hisobot shart emas.
Uy o‘zgarishi, kasallik va allaqachon olinayotgan tavsiyani qo‘shing. Yashirin ma’lumotnoma yig‘ish yoki belgini ko‘rsatishga majburlash kerak emas. Bolaga yoshiga mos tilda nega bolalarga yordam beradigan inson bilan gaplashmoqchi ekaningizni tushuntiring. Savol va qo‘rquvlariga joy bering, uchrashuvni kutilmagan jazo sifatida taqdim etmang.
Mos mutaxassisdan boshlang
Shifokor jismoniy sabablarni baholab, keyingi yo‘nalishni aniqlashga yordam bera oladi. Psixologik yordamda bolaning yoshiga oid tajriba, malaka va yondashuvni biling. Barcha oilaviy muammoni tez hal qilish reklamasi bu ma’lumotni almashtirmaydi. Savol berish ishonchsizlik yoki yordamdan voz kechish degani emas, bu hamkorlikning bir qismi.
Birinchi uchrashuv qanday o‘tishi, kim qatnashishi, shaxsiy ma’lumot qanday saqlanishi va natija nimadan bilinishi haqida so‘rang. Mutaxassis ota-ona haqligini tasdiqlaydi deb bolaga va’da bermang. Vazifasi oilaviy bahsdagi bir tomonning g‘alabasini ta’minlash emas, vaziyatni tushunib, mos yordamni tanlashdir, bolaning ovozi ham muhim.
Rejani tushunarli tilda muhokama qiling
Noma’lum atama va tavsiya sababini so‘rang. Qanday variantlar borligi, o‘zgarish qanday baholanishi va qachon yondashuvni qayta ko‘rish kerakligini bilish mumkin. Yordamga rozilik usul tushunarsiz yoki xavotirli bo‘lsa, jim turish majburiyatini bermaydi. Mutaxassisga savolni aniq ayting, taxmin bilan ketib qolmang.
Uyga vazifa tavsiya etilsa, jadval va imkoningiz bilan bajarilishini tekshiring. Mukammal bajargandek ko‘rsatishdan ko‘ra cheklovni halol aytish foydaliroq. Dori va tayinlangan davolashni o‘zgartirish tibbiy mutaxassis bilan gaplashiladi. Uni maqola sharhidagi tajribaga qarab tanlash xavfsiz individual yordam o‘rnini bosa olmaydi, qarorni alohida aniqlang.
Bevosita xavfda kutmang
Hayotga bevosita tahdid, xavfli xulq yoki bola o‘ziga yoxud boshqaga zarar yetkazish istagini aytsa, shoshilinch professional yordam kerak. Xavfsiz katta yonida bo‘lishini ta’minlang va mahalliy shoshilinch tibbiy xizmatga murojaat qiling. Internetdagi navbatdagi maslahatni qidirishning o‘zi bilan cheklanish himoyani ta’minlamaydi, xavfni birinchi o‘ringa qo‘ying.
Ishonch uchun xavfni sir tutishga va’da bermang. Himoya uchun yordam chaqirishingizni tushuntirish mumkin. Maqola individual inqiroz bahosini bermaydi. Bola yoki atrofdagilar xavfsizligini ta’minlab bo‘lmayotganda ma’lum kun kutishni taklif qilmaydi. Kerakli yordamni hozir tashkil qilishga e’tibor bering, vaziyatni yolg‘iz hal qilish talabini qo‘ymang.
Uchrashuvlar orasida tayanch qoldiring
Oddiy mavjud g‘amxo‘rlikni davom ettiring: tushunarli kun, ovqat, dam va eshitilish imkoni. Mutaxassisga borish bolani oilaviy tuzatish loyihasiga aylantirmaydi. Uning tafsilotlarini barcha tanishlar bilan muhokama qilmang. Har tashkil etilgan uchrashuv uchun minnatdorlik talab qilish yordamni yana bir imtihonga aylantirib qo‘yishi mumkin, bosimni kamaytiring.
Bola ishtirokka hali tayyor bo‘lmasa ham, katta yordamga murojaat qilishi mumkin. Professional tayanch tez o‘zgarishni va’da qilmaydi, lekin qiyinchilikni tizimli ko‘rib chiqishga imkon beradi. Materialimiz savol tayyorlashga yordam beradi. Tashxis va davolash haqidagi qaror malakali mutaxassislar bilan oilaning hamkorligida qoladi, maqola uning o‘rnini egallamaydi.