Nima ma’lumligini ochiq ayting
Qayerga, qachon ko‘chishingiz va kim yonida bo‘lishi haqida hal qilingan narsalarni tushuntiring. Maktab yoki sana hali noma’lum bo‘lsa, buni halol ayting. Kafolatlab bo‘lmaydigan eng yaxshi do‘stlar va ajoyib hayot haqidagi va’dalar bilan noaniqlikni yashirishga urinmang, savol berishga joy qoldiring.
Kichik bolaga qutilar, yo‘l va yangi uy ketma-ketligini rasmlarda ko‘rsatish mumkin. Kattaroq bola bilan buyumlar va ta’mirlash muhokamasidan alohida gaplashing. Yangi xona kengroq yoki uy ota-onaning ishiga yaqinroq bo‘lgani do‘stlardan ayrilish tashvishini o‘z-o‘zidan yo‘qotmaydi. Ikkala haqiqatni birga tan olish mumkin.
Haqiqiy kichik vazifa bering
Qaysi tanish buyumlar alohida sumkada borishi va avval nimani ochishni tanlashni taklif qiling. Butun ko‘chishni tashkil qilish bolaning vazifasi emas. Ish uning kuchiga mos, natijasi haqiqiy bo‘lsin. Kattalar tanlovni darrov izohsiz bekor qilib, buni ishtirok deb atamasin.
Masalan, bola birinchi kecha uchun kitoblar qutisini yig‘adi. Joy kam bo‘lsa, katta quti hajmini avvaldan tushuntiradi, tanlangan narsalarni yashirin tashlab yubormaydi. Reja o‘zgarsa, suhbatga qayting. Nimalarni boshqa yo‘l, masalan surat yoki kichik jildda saqlash mumkinligini birga hal qiling.
Xayrlashish uchun vaqt qoldiring
Bola kim va nima bilan xayrlashishni istashini so‘rang. Bu qo‘shni, tarbiyachi, uy oldidagi daraxt yoki tanish maydoncha bo‘lishi mumkin. Sizga oddiy tuyulgan joyga bog‘lanishini masxara qilmang. Kichik xayrlashuv marosimi pul yoki katta davra talab qilishi shart emas.
Yo‘lni chizish, kattalar orqali aloqa almashish yoki xat yozishga kelishish mumkin. Masofa imkon bermasa, har hafta ko‘rishishni va’da qilmang. Bajariladigan bitta kelishuv keyinchalik yana hafsalasini pir qiladigan tasallidan yaxshiroq. Bola ham shu rejaga o‘z taklifini kirita olsin.
Bir nechta tanish tayanchni saqlang
Child Mind Institute ko‘chish paytida tanish tartib va ochiq muloqotni saqlashni tavsiya qiladi. Eski hayotning barcha qismini darrov tiklash shart emas. Haqiqatan saqlasa bo‘ladiganini tanlang: uxlash oldidan tanish kitob, odatiy piyola yoki ertalab shoshilmay tayyorlanish tartibi shunday tayanch bo‘lishi mumkin.
Dastlabki kunlarda suv, hojatxona, bolaning narsalari va murojaat qiladigan kattalar qayerdaligini ko‘rsating. Uy yaqinidagi xavfsiz yo‘lni birga bosib o‘ting. Yangi joyni tanish darhol sevib qolish yoki imkoniyatlar uchun ota-onaga rahmat aytishni talab qilishdan muhimroqdir. Moslashish uchun oddiy ma’lumot ham kerak.
Yangi tanishuvga shoshirmang
Birinchi uchragan bola bilan majburiy do‘stlik emas, qiziqishga mos kichik uchrashuvlarni qidiring. O‘qituvchi yoki tarbiyachiga ko‘chish haqida avvaldan aytib, qanday yordam mumkinligini gaplashing. Zaruratsiz va bolaning ishtirokisiz uning shaxsiy tarixini sinfdoshlarga ochmang. Qancha ma’lumot kerakligini avval o‘ylab oling.
Eski do‘stlikni saqlash yangi do‘stlar topishga to‘sqinlik qilmaydi. Yosh va aloqa xavfsizligini hisobga olib, qisqa qo‘ng‘iroq yoki rasm almashishni kelishish mumkin. Bola har bir yangi tanishi haqida eski do‘stlariga hisobot berishi yoki ikki hayotni ovoz chiqarib solishtirishi shart emas.
Moslashish qanday ketayotganini kuzating
Aniq so‘rang: bugun nima tushunarli edi, qayerda yordam kerak, xonada nimani o‘zgartirgisi keladi? Bitta yaxshi kecha yoki maktabga borishni bir marta rad etish bilan moslashishni baholamang. Quvonch va qayg‘u bir paytda bo‘lishi mumkin, bu noshukrlik degani emas.
Kechinmalar uzoq vaqt uyqu, ovqatlanish, o‘qish yoki odatiy munosabatlarga xalaqit bersa, mutaxassis bilan yordamni muhokama qiling. Sovg‘a bunday tayanch o‘rnini bosmaydi. Bizning kundalik takliflarimiz yengil ko‘chishni kafolatlamaydi, lekin oilaga aniq qiyinchiliklarni payqash va birgalikda javob topishda yordam beradi.
