Barcha maqolalar
Maqtov musobaqasisiz tinglang
Nima bo‘lganini aniqlang: kimdir yoqimsiz gapirdimi, surat yoqmadimi yoki kiyim noqulay bo‘lib qoldimi? Maqtovingizni darhol yakuniy yechim sifatida qabul qilishni talab qilmang. Bolaga yangi tashqi bahodan oldin xafaligini aytish muhim bo‘lishi mumkin. Suhbatni yutish emas, uning boshidan o‘tganini tushunish kerak.
«Bu seni ranjitganga o‘xshaydi. Batafsil aytishni istaysanmi?» deyish mumkin. Kamsituvchi yorliqqa qo‘shilmang, lekin sinfdoshidan chiroyliroq ekanini isbotlashga ham urinmang. Taqqoslash allaqachon noxush kechinma berayotgan o‘sha mezonni saqlaydi. Bola gapirishni istamasa, keyin qaytish mumkinligini bildiring, javobni majburlab olmang.
Kattalar tilini ham payqang
Uyda vazn, bo‘y, teri va ovqat haqidagi gaplarni, o‘zingizga qaratilgan hazillarni ham muhokama qiling. Raising Children Network tanalarni taqqoslamaslik va o‘zgarishga hurmat bilan qarashni tavsiya qiladi. Bu faqat bolaga bevosita aytilgan gaplar emas: kattalar ham kundalik muloqot ohangini belgilaydi, eshitilayotganini unutmang.
Qarindosh ko‘rinishini omma oldida tahlil qilish o‘rniga uchrashuv, qiziqish yoki yordam haqida gapirish mumkin. Odatiy hazil chiqib ketsa, katta to‘xtay oladi: «Bu tanaga baho edi, bunday gapirmoqchi emasman». Shu tan olishdan keyin kattani noqulaylikdan himoya qilish bolaning vazifasi emas.
Sog‘liqni uyatdan ajrating
Sog‘liq masalasi haqiqiy zaruratda, mos mutaxassis bilan va kamsitmasdan muhokama qilinadi. Inson holatini faqat ko‘rinishdan aniqlab bo‘lmaydi. Uydagi taqqoslash yoki mehmon izohi tibbiy baholashni almashtirmaydi. Bolaga ovqat cheklovi tayinlash uchun ham asos bo‘la olmaydi, individual ehtiyojni mutaxassis bilan aniqlang.
Shifokor o‘zgarish tavsiya qilsa, maqsadi va bolaga qanday tushuntirishni so‘rang. Ovqatni axloqiy baho, harakatni tana uchun jazoga aylantirmang. Kundalik parvarishga qulaylik, dam va mavjud faollik kiradi. Hurmat olish uchun muayyan ko‘rinishda bo‘lish majburiyati kirmaydi, maslahat va bahoni bir-biriga aralashtirmaslik kerak.
Atrofdagi tasvirlar haqida gaplashing
Reklama yoki lentani ko‘rib, muallif nimani ko‘rsatishni tanlagani va kadrdan tashqarida nima qolganini so‘rash mumkin. Tasvir insonning butun tarixini bermaydi. Buni boshqalarning tanasini qoralash yoki faqat bitta ko‘rinish tabiiy va to‘g‘ri ekanini isbotlash suhbatiga aylantirmang. Tanqidni tasvirning tanlanishiga qarating.
Bolaga ayniqsa noxush ta’sir qiladigan mazmundan tanaffus va mavjud sozlamalarni birga o‘zgartirishni taklif qiling. Bu xavotir yo‘qolishini kafolatlamaydi. Har qiyin suhbatdan keyin qurilma darrov olib qo‘yilishidan qo‘rqmasdan taassurotlarini ayta olish yo‘li ochiq qolsin. Xavfsizlikni gaplashish jazoga teng bo‘lib qolmasligi kerak.
O‘zi haqidagi suhbatni kengaytiring
Bolaning qiziqishlari, munosabatlari va ishlarini ko‘ring: nima o‘ylab topdi, qanday yordam berdi, nimani sinamoqchi? Chiroyli bo‘lish talabini doimo iqtidorli va foydali bo‘lish talabiga almashtirmang. Inson hurmati favqulodda yutuqqa bog‘lanmasin. Oddiy dam olayotgan, xato qilgan yoki hali o‘rganayotgan bola ham hurmatga loyiq.
Tana baholanmaydigan birgalikdagi ishni taklif qiling: rasm, sayr yoki musiqa. Qaysi kiyim qulayligi va ishtirok uchun nima kerakligini so‘rang. Kattaga surat ajoyib tuyulsa ham, bola undan voz kechishi mumkin. O‘z tanasi va tasviri haqida gapini eshitish uchun maqtovga rozi bo‘lishi shart emas.
Davomli qiynalishni yordamsiz qoldirmang
Ko‘rinish xavotiri hayotni sezilarli cheklasa, ovqatlanish keskin o‘zgarsa, tanani doim tekshirish yoki odatiy muloqotdan qochish kuzatilsa, professional yordamni muhokama qiling. Tashxisni o‘zingiz topishga urinmang. Bola kechinmasi jiddiyligini yetarlicha isbotlashini kutish kerak emas, kuzatilgan holatning o‘zi suhbat boshlashga sabab bo‘lishi mumkin.
Shifokor va bolalar bilan ishlaydigan mutaxassisdan boshlash mumkin. Kuzatilgan narsani tasvirlang, manmanlikda ayblamang. Bu maqola oilaviy suhbat usullarini taklif qiladi, ovqatlanish buzilishini davolamaydi. Yordam bitta to‘g‘ri jumla yoki muvaffaqiyatli maqtovdan kattaroq bo‘lishi mumkin, muammoni yolg‘iz hal qilish talabini qo‘ymang.