Barcha maqolalar

· 3 daqiqa mutolaa

Band kunda bolaga e’tibor ajratish

Yaqinlik uchun bo‘sh kecha kerakdek tuyuladi, lekin ish, yo‘l va uy yumushlari bor. Bitta oddiy vaziyatdan boshlash mumkin: bola suhbatga erishish uchun tomosha ko‘rsatishi yoki e’tiborni ishlab olishi shart bo‘lmasin.

«Band kunda bolaga e’tibor ajratish» mavzusiga oid tasvir

Tasviriy surat: Dwayne joe · Unsplash

Bor imkoniyatni toping

Kunni qanday bo‘lsa, shunday ko‘ring. Balki bekatdan birga yurasiz, kiyim taxlaysiz yoki choynak qaynashini kutasiz. Xavfsizlikka zarar yetkazmay, boshqa vazifadan biroz chalg‘iy oladigan haqiqiy paytni tanlang. Hamma ish bitadigan mukammal bo‘sh vaqtni kutish shart emas.

Raising Children maktab yoshidagi bola bilan aloqa qo‘llanmasida kundalik ishlarni muloqot imkoniyati sifatida ko‘radi. Bu bolaga ajratiladigan ideal vaqt me’yori emas. Bugun faqat qisqa uy yo‘li bo‘lsa, jadvalingizni boshqalarning suratlari bilan solishtirish o‘rniga o‘sha paytdan boshlash mumkin.

Mavzuni bola tanlashiga joy bering

Baholar haqida savollar ro‘yxati o‘rniga «Menga nimani ko‘rsatging keladi?» deyish mumkin. Bu kulgili tovush, tosh yoki o‘yin haqidagi hikoya bo‘lishi mumkin. Bola tanlagan mavzuni darhol foydali darsga yoki xatoni tuzatish maslahatiga aylantirmang; avval unga qo‘shiling.

Gapirgisi kelmasa, yonma-yon yurishni taklif qiling. E’tibor doimiy sir ochish yoki batafsil hisobotni talab qilmaydi. Birgalikdagi ish bolaning qiziqishiga joy qoldirsin, kattaga yetarlicha ochiq gapiryaptimi degan tekshiruvga aylanmasin. Sukut ham shu qisqa vaqtning bir qismi bo‘lishi mumkin.

Bitta xalalni kamaytiring

Tanlangan suhbat paytida telefonni bir chetga qo‘yib ko‘ring. Muhim ish qo‘ng‘irog‘ini kutayotgan bo‘lsangiz, oldindan ochiq ayting. Izohsiz uziladigan to‘liq e’tibor va’dasidan ko‘ra tushunarli cheklov yaxshiroq. Mashina boshqarayotganda yo‘ldan chalg‘ib murakkab suhbat olib bormang.

Suhbat baribir uzilsa, bolaning oxirgi aytganiga qayting: «Qutidan qurgan uying haqida gapirayotganding». Bu hikoyaga davom beradi. Ish yozishmalarini o‘qishda davom etib, boladan qayta-qayta boshidan aytishni so‘ramang; hozir tinglay olmasangiz, boshqa aniqroq imkoniyatni kelishing.

E’tiborni yutuqqa bog‘lamang

Rasm ko‘rgazmaga tanlanmagan bo‘lsa ham, bola yutqazgan o‘yin haqida ham qiziqish mumkin. «Senga bunda nima yoqadi?» degan savol qanday natija olganini tekshirishdan farq qiladi. Har bir birgalikdagi ish bahoni yaxshilashi yoki musobaqaga tayyorlashi shart emas.

Bolalar bir nechta bo‘lsa, birga vaqt o‘tkazishni eng qulay xulq ko‘rsatganga mukofot qilib bermang. Oilaning haqiqiy imkoniyatini hisobga olib, navbat bilan kichik alohida paytlar taklif qiling. Shakli va davomiyligi farq qilishi mumkin; bu mehr uchun bellashuvga aylanmasin.

Qachon tinglay olishingizni rost ayting

«O‘zing o‘ynab tur» gapini tushunarli reja bilan to‘ldiring: «Ovqat tayyorlayman, keyin qurgan narsangni ko‘ramiz». Bajara oladigan va’dani tanlang. Kun o‘zgarsa, o‘zingiz tushuntirib, boshqa variant taklif qiling; bolaning xafa bo‘lganini ayb qilib ko‘rsatmang.

Ota-ona tinimsiz ko‘ngilochar dastur bo‘lishi shart emas. Xavfsiz mustaqil mashg‘ulot va katta bilan aloqa birga mavjud bo‘lishi mumkin. Lekin bandlik yordam so‘ralganda masxara qilishga yoki bola bilan faqat tanbeh orqali gaplashishga sabab bo‘lmasin. Qisqa javob ham hurmatli bo‘lishi mumkin.

Mukammallikni emas, imkoniyatni tekshiring

Hafta oxirida qaysi kichik payt saqlanganini va nima doim xalal berganini eslang. Ba’zan o‘zingizdan ko‘proq sabr talab qilish o‘rniga boshqa katta bilan bitta uy ishini almashish foydaliroq. Kattaning dam olishi ham oilaviy hayotni tashkil qilishning bir qismi.

Yaqinlikni sotib olingan taassurotlar soni bilan baholamang. Boshlash uchun javobga shoshirmaydigan bitta suhbat yoki xavfsiz umumiy ish yetadi. Bandlik uzoqdan beri kuchli holdan toyish va parvarish qiyinligi bilan kechsa, vazifalar ro‘yxatiga yangi band qo‘shish emas, haqiqiy tayanch izlash kerak.

Manbalar va material asosi

Kasbiy tavsiyalarga tayangan Oilalarning mustaqil materiali. Kundalik misollarni tahririyat taklif qilgan. Bu bitta boshqa maqolaning tarjimasi yoki qayta nashri emas. Mutaxassis taqrizi va o‘zbekcha matnning ona tili mutaxassisi tomonidan yakuniy tahriri hali o‘tkazilmagan.

Raising Children Network — Connecting with your child: 5–8 years