Barcha maqolalar
Ishtirok uchun harakat tanlang
Bolaga nima qiziqishini so‘rang: chizilgan yo‘ldan yurish, yumshoq to‘p ushlash yoki kulgili harakatni takrorlash. Tezlik va chidamlilikni baholashdan boshlamang. Oilada harakat imkoniyatlari turlicha bo‘lishi mumkin. Umumiy g‘oya har kimga joy qoldirsin, bitta usulni hamma bajarishi shart deb hisoblamang.
Masalan, bir kishi o‘tirib ishora ko‘rsatadi, qolganlar o‘ziga qulay usulda takrorlaydi. Bu davolovchi mashq emas, tahririyat taklif qilgan o‘yin variantidir. Bolaga cheklov tavsiya etilgan bo‘lsa, mos harakatni mutaxassis bilan kelishing. Ishtirok istagi individual xavfsizlik yoki dam olish ehtiyojini bekor qilmaydi.
Xavfsiz joy tayyorlang
Yer, o‘tkir burchak, yo‘lga chiqish va oyoq ostidagi narsalarni ko‘ring. Sharoitga mos oddiy harakatni tanlang. Mebel orasida yugurish va qo‘l bilan tinch o‘ynashga turli joy kerak. Katta borligining o‘zi har qanday uy faolligini xavfsiz qilib qo‘ymaydi, aniq xavfni tekshirish zarur.
Tashqarida ob-havo va tanaffus qilish imkonini hisobga oling. Bola o‘zini yomon yoki noqulay his qilsa, oilaviy reja bajarilishi uchun davom ettirish shart emas. Suv, kiyim va joy qulayligini oldindan o‘ylang. Noqulaylikni fe’l kuchini tekshiradigan sinovga aylantirmang, vaziyatni o‘zgartirish mumkin.
Bitta qoidani tushuntiring
Tushunarli chegaradan boshlang: yumshoq to‘pni yuzga emas, bir-birimizga uzatamiz; kelishilgan ishorada to‘xtaymiz. Avval o‘zingiz ko‘rsating. Ayniqsa bola yangi o‘yindan hayajonlanib, navbatini kutayotganda uzun tushuntirishning hammasini ushlab qololmasligi mumkin. Qoidani eshitganini bajarib ko‘rish orqali bilib olish mumkin, imtihon shart emas.
Harvard o‘yinni diqqat va o‘zini boshqarish kabi ko‘nikmalarni mashq qilish imkoniyati sifatida tasvirlaydi. Bu muayyan uy yo‘lagi aqlni oshiradi degani emas. Bizning vazifamiz sodda: ishtirokchilar qoidani tushunadigan va birga harakat qilib ko‘radigan mavjud vaziyat yaratish. Natijani ortiqcha ilmiy va’da bilan bezashga ehtiyoj yo‘q.
Qiyinlikni o‘zgartiring, bolaning qadrini emas
To‘pni ushlash chiqmasa, masofani qisqartiring yoki dumalatishni taklif qiling. Charchasa, aylanishni kamaytiring. O‘yinni o‘zgartirish yomon xulqqa yon berish degani emas. Dastlabki vazifa shunchaki bugungi imkoniyat yoki mavjud joyga mos kelmasligi mumkin, avval shuni tekshiring, bolani ayblashga shoshilmang.
Aka-uka va opa-singilni muvaffaqiyatli urinishlar soni bilan taqqoslamang. Aniq ishni ko‘rish mumkin: bola tanaffus so‘radi yoki yangi yo‘l taklif qildi. Maqtov ham dam kerakligi ko‘rinib turganda davom ettirish talabiga aylanmasin. Harakatini tan olish uning chegarasini eshitish bilan birga bo‘lishi mumkin.
Tugatish huquqini qoldiring
O‘yindan qanday chiqish va keyin nima qilishni oldindan kelishing. Musobaqa, baland buyruq yoki tegish hammaga yoqmaydi. Faol qatnashmay, yoningizda qolishni istasa, kuzatuvchi yoki keyingi harakatni o‘ylovchi rolini taklif qiling. Bunday ishtirok ham umumiy vaqtning bir qismi bo‘la oladi, uni masxara qilmang.
Katta ham charchaganini aytishi mumkin. Shunda oila to‘g‘ri tarbiya uchun cheksiz quvvat ko‘rsatish o‘rniga haqiqiy imkoniyatlarni gaplashadi. Harakatni ovqat, tashqi ko‘rinish yoki maktab xatosi uchun jazo sifatida ishlatmang. Birga vaqtning yoqimliligi o‘z qadriga ega, u boshqa yutuqqa xizmat qilishi shart emas.
Nimani takrorlashni ko‘ring
O‘yindan so‘ng qaysi qismi yoqqani va nimani o‘zgartirgisi kelganini so‘rang. Bitta qisqa javob yetarli, sport natijasi tahlilini o‘tkazish shart emas. Yaxshi chiqqan sodda g‘oyani eslab qoling. Keyingi safar uzoq tayyorgarlik yoki majburiy xaridsiz boshlash osonroq bo‘ladi, kichik o‘yin ham yetarli.
Harakat og‘riq, kuchli hansirash yoki boshqa tashvishli belgi keltirsa, yuklamani to‘xtatib, tibbiy baholashga murojaat qiling. Maqola mashq tayinlamaydi va faollik me’yorini belgilamaydi. U oilaga ishtirok, xavfsizlik va inson qadrini musobaqaga qo‘ymasdan o‘ynash haqida mavjud, tushunarli suhbatni taklif etadi, tanlovni sharoitga moslang.