Barcha maqolalar
Qiziqish doimiy xarakter belgisi emas
Ichki motivatsiya mashg‘ulotning o‘ziga qiziqish, tashqisi esa alohida natija, masalan sovg‘a yoki baho bilan bog‘liq. Hayotda sabablar aralashadi: musiqani sevish va ayni paytda bayramda chiqish qilishni istash mumkin.
Harvard qo‘llanmasi qiziquvchanlik, uddalasa bo‘ladigan murakkablik va tanlovda bolaning ishtirokini qo‘llashni taklif qiladi. Bu har majburiy ish sevimli bo‘lishi va’dasi emas. Qaysi harakatni qanday sharoitda boshlash qiyinligini bilmasdan «qiziqmaydigan bola» deyish kam narsani tushuntiradi.
Qiziqishdan boshlang
Bolani hozir nima jalb qilishini bilishga urining. Avtobusga qiziqish yo‘nalish chizish yoki bekat nomini o‘qishga sabab bo‘lishi mumkin. Qiziqishni yana uy vazifasi va tekshiruvlari bor majburiy kursga aylantirish shart emas.
Aynan nimani yoqtirishini so‘rang: o‘ylab topishnimi, harakatnimi, yangiliknimi yoki birga qilishnimi? Javob kutilmagan bo‘lsa, nufuzliroq mashg‘ulotga moslab tuzatmang. Katta mavjud materialni taklif qilib, bolaga faqat kattalar savoliga javob berish emas, o‘z savolini o‘rganish imkonini qoldirishi mumkin.
Uddalash imkonini yarating
Vazifa hozircha juda qiyin bo‘lsa, sovg‘a tushunarli izoh va yordamning o‘rnini bosmaydi. Ishni qismlarga bo‘lib, birinchi qadamni tekshiring. Ba’zan qisqa savolga javob berishga tayyor, lekin ishni egallamaydigan katta yonida boshlash osonroq.
Juda oddiy topshiriq ham qiziqtirmasligi mumkin. Bolaning roziligi bilan biroz murakkablik qo‘shing, qaytish imkonini saqlang. Har muvaffaqiyatdan keyin talabni shunchalik tez oshirmangki, tugash nuqtasi qolmasin va har yutuq faqat yangi yuk keltirsin.
Mazmunli tanlov bering
Majburiy ishda uni umuman qilish yoki qilmaslikni tanlash har doim mumkin emas, ammo tartib yoki usulni muhokama qilish mumkin. Masalan, loyihaning qaysi qismidan boshlash va qaysi mavjud materialni ishlatishni bola tanlaydi. Ikkala variant ham mumkin bo‘lsin.
Buyruqni yagona to‘g‘ri javobi bor savol qilib yashirmang. Vaqt yoki xavfsizlik cheklovini ochiq ayting. Qanday ko‘mak foydali deb bilishini ham eshiting; uning ishtiroki katta haqiqiy sharoit uchun mas’uliyatni topshirdi degani emas.
Mukofot allaqachon ishlatilsa
Mukofotlar turlicha; ularni gaplashmasdan birdan bekor qilish shart emas. Kelishuv bo‘lsa, avval ma’nosi va shartini muhokama qiling. Bola hozir uddalay olmaydigan ish uchun sovg‘a va’da qilmang, muvaffaqiyatsizlik uchun asosiy g‘amxo‘rlikdan mahrum qilmang.
Sevimli mashg‘ulot faqat savdolashishga aylansa, baho va sovg‘asiz erkin qismini qaytarib ko‘ring. Bu qiziqishni albatta tiklash usuli emas, kuzatish imkonidir. Har sovg‘a bolani buzadi yoki kerakli pulga har qanday o‘qishni sotib olish mumkin degan xulosa qilmang.
Natijaga kengroq qarang
Faqat bajarilgan sahifalar soniga emas, tushunish, charchoq, savollar va yana sinashga tayyorlikka qarang. Iroda yoki xarakter haqida umumiy hukm o‘rniga boshlashga nima yordam berganini muhokama qiling.
Tanish mashg‘ulotlarga uzoq qiziqmaslik va holatning sezilarli yomonlashuvi mutaxassis bilan gaplashishga sabab bo‘ladi. Buni faqat to‘g‘ri mukofot topilmagani bilan izohlab bo‘lmaydi. Maqola kundalik ko‘mak variantlarini beradi, rad etish sababini aniqlamaydi va davolash belgilamaydi. Bolani eshitish uchun tayyor sabab talab etilmaydi.