Barcha maqolalar
Avval zararni to‘xtating
Bola devorni bo‘yagan bo‘lsa, markerni olib qo‘ying va xavfli modda ko‘ziga yoki terisiga tegmaganini tekshiring. Jahlingiz chiqib turganida unga maishiy kimyoviy vositalarni o‘zi topishni buyurmang. Xavfsizlik tarbiyaviy ta’sirdan ustun turadi va kattalar javobgarligida qoladi.
Hukmsiz faktni ayting: devorda chiziqlar paydo bo‘libdi, bu yerga chizish mumkin emas. Ayni paytda bu bolaning qanday inson ekanini belgilash shart emas. Katta tushuntirib, tinglay oladigan tinchroq vaqtda tiklash masalasini muhokama qilish mumkin.
Nimani tuzatish kerakligini so‘rang
Oqibatlarni ajrating: bo‘yalgan yuza, sarflanadigan vaqt, buzilgan birovning mehnati. Bola ulardan faqat bittasini ko‘rayotgan bo‘lishi mumkin. Aniq muammoni ko‘rsating, lekin u doim oilaning hayotini buzishi haqidagi eski voqealarni ketma-ket qo‘shmang.
Misolimizda devorning kichik joyini birga ko‘rib, nima o‘zgarganini so‘rash mumkin. Bu pushaymonlik imtihoni emas. Bola vazifani tushunsa yetarli: yuzani mos va xavfsiz yo‘l bilan tozalash, rasm uchun esa ruxsat etilgan joy tayyorlash kerak.
Uddalasa bo‘ladigan ishtirokni tanlang
Kichik bola xavfsiz quruq latta olib kelishi yoki qog‘ozlarni yig‘ishi mumkin. Vosita tanlash va xavfli ish kattaga tegishli. Mustaqilroq bola uzoqroq qatnashishi mumkin, lekin buyumni kattalardek ta’mirlashni bilishi shart emas. Uning haqiqiy ko‘nikmasini hisobga oling.
Avval harakatni ko‘rsating, so‘ng sinab ko‘rishni taklif qiling. Ish murakkab bo‘lsa, uni bosqichlarga ajrating va yordam so‘rash imkonini qoldiring. Tuzatishda qatnashish kamsituvchi tomosha yoki azob berish uchun belgilangan og‘ir mehnatga aylanmasligi kerak.
Zarar ko‘rgan odam istagini hisobga oling
Boshqa bolaning rasmi buzilgan bo‘lsa, uni birgalikda tiklashga rozi bo‘lishga majburlamang. Ishni saqlashni, yangi material olishni yoki hozircha tegmaslikni xohlaydimi, so‘rang. Yordam egasiga haqiqatan kerak bo‘lgandagina o‘rinli bo‘ladi; yordam beruvchi o‘zini yaxshi his qilishi uchun emas.
To‘liq tiklash mumkin bo‘lmasa, bunga va’da bermang. Ba’zan yo‘qotishni tan olib, oqilona almashtirishni tanlash qoladi. Quchoqlash yoki omma oldidagi uzr buyumni avtomatik qaytarmaydi. Moddiy masala va munosabatni alohida ko‘ring, darhol do‘stlashishni talab qilmang.
Keyingi urinish sharoitini o‘zgartiring
Tozalagandan keyin qog‘oz va rasm chizish uchun tushunarli joy bormi, tekshiring. Ruxsat etilgan yo‘l ko‘rsatilmagan taqiq bolani yana o‘sha vazifa bilan qoldiradi. Varaqlarni past tokchaga qo‘yib, markerlar qayerda saqlanishini ko‘rsatish mumkin. Bola ularga xavfsiz yeta olsin.
Bu voqea qaytalanmasligiga kafolat emas. Ammo endi o‘rgatiladigan aniq harakat bor: varaq olish, joy tanlash, materiallarni yig‘ish. Uyda kim turganiga qarab ruxsat kutilmaganda o‘zgarmasligi uchun boshqa kattalar bilan ham oldindan kelishib oling.
Suhbatni tugating, jazoni davom ettirmang
Kelishilgan ish tugagach, natijani ayting va voqeani yakunlang. Har bir yangi iltimosda uni noshukurlik dalili sifatida qayta eslatmang. Bolaga tushunarli tugash nuqtasi kerak; aks holda tuzatish oilaga bo‘lgan cheksiz qarzga aylanib qoladi.
Buzish yoki og‘riq yetkazish takrorlansa va kattalar xavfsizlikni ta’minlashga qiynalsa, holatni mutaxassis bilan kengroq baholash kerak. Sabablar turlicha bo‘lishi mumkin. Uddalasa bo‘ladigan tuzatish amaliy vazifa sifatida foydali, ammo davomli jiddiy qiyinchiliklarda kasbiy yordamni almashtirmaydi.