Barcha maqolalar
Kichik haqiqatni ko‘rsating
Siz qo‘l mehnati uchun qog‘oz olib kelishga va’da berdingiz va unutdingiz. Do‘kon yopiq edi, demasdan, iltimosni yozib olmaganingiz uchun esdan chiqarganingizni ayting. Bu o‘z harakatingizni tushuntirishdir; bola sizning aybdorlik hissingizni yengillatishi shart bo‘lmaydi.
Keyin uddalasa bo‘ladigan yechim taklif qiling: bugun ishlatilmagan varaqning orqa tomonidan foydalanish, xaridni esa ertangi ro‘yxatga yozish. Bu tahririyat misoli, halollikni bir umr o‘rgatadigan isbotlangan usul emas. Yangi va’da avvalgi kabi mavhum bo‘lib qolmasin.
Bola uchun tuzoq qurmang
Bola kitobni yirtganini ko‘rgan bo‘lsangiz, «Hech narsaga tegmadingmi?» degan savol javobi oldindan ma’lum sinovga aylanadi. Ko‘rganingizni aytib, izoh uchun joy qoldiring: sahifa yirtilibdi, nima bo‘lganini ko‘raylik. Bitta voqeaga qarab yomon niyatni belgilamang.
O‘tkir buyum yoki siniqlar bo‘lsa, avval ularni chetga oling. Joy xavfsiz bo‘lguncha rost gapirish haqidagi suhbat kutishi mumkin. Tan oldirish uchun umuman oqibat bo‘lmaydi, deb va’da bermang. Kamsitmay tinglashni va aniq zararni birga ko‘rib chiqishni va’da qiling.
Rost gap qo‘pollikni talab qilmaydi
Rad etish bilan haqorat orasidagi farqni tushuntirish mumkin. Bola taklif qilingan o‘yinni yoqtirmasa, buni aytishga haqli; boshqa odamni zerikarli deb atashi shart emas. Birga uning istagini bildiradigan, suhbatdosh shaxsini baholamaydigan qisqa javob toping.
Bu mashq doim jilmayib turish talabiga aylanmasin. Tegish yoqimsiz bo‘lsa yoki o‘yin xavfli bo‘lsa, aniq «yo‘q» deyish muloyim shakldan muhimroq. Mehmonlar tinchligi yoki oila obro‘si uchun xavfsizlik haqidagi rost suhbatni to‘xtatib bo‘lmaydi.
Bolani sherik qilib qo‘ymang
Telefonda kattani uyda yo‘q deb aytishni so‘rash kechagi halollik haqidagi nasihatga zid kelishi mumkin. Band bo‘lsangiz, buni o‘zingiz ayting yoki qachon javob berishingizni yetkazishni so‘rang. Shaxsiy chegarani tushuntirish uchun vaziyat to‘qish shart emas.
Bir necha katta yashaydigan oilada buni oldindan kelishib olish foydali. Bola kimning yashirin gapini qo‘llashni tanlamasin. Bayram sovg‘asiga doir yoqimli sir qo‘rquv tug‘diradigan, zararni yashiradigan yoki yordam so‘rashni taqiqlaydigan sirdan farq qiladi.
Tan olish va tuzatishni ko‘ring
Bola yo‘qotgan buyumi haqida o‘zi aytsa, avval eshitganingizni bildiring. Keyin ishlarni ajrating: qayerdan yurganini eslash, mumkin bo‘lgan joylarni tekshirish, egasiga xabar berish. Uning fe’li haqida uzun gap buyumni topmaydi va amaliy yechimni kechiktirishi mumkin.
Aytgani uchun rahmat deyish yo‘qotish yoki aldovni ma’qullash degani emas. Ochiqlikni qadrlab, keyingi safar narsalarni qanday saqlashni ham kelishish mumkin. Bugungi holatni aka-uka yoki sinfdoshlar bilan emas, bolaning oldingi aniq qiyinchiligi bilan solishtiring.
Bu hafta bitta o‘zgarish
Kattalar qulaylik uchun oson yolg‘on aytadigan bitta holatni tanlab, rost muqobil javob tayyorlang. Masalan, «keyin albatta» deyish o‘rniga, iltimosni bajara olishingizni hali bilmasligingizni ayting. Bola bu javobdan xursand bo‘lmasa ham, gapingiz aniqroq bo‘ladi.
Bolaning gaplari jazo qo‘rquvi, tahdid yoki ehtimoliy zo‘ravonlik bilan bog‘liq bo‘lsa, maqsad har qanday yo‘l bilan tan oldirish emas. Xavfsizlikni ta’minlab, mos kasbiy yordam izlang. Bitta yolg‘onga qarab tashxis qo‘yish yoki bolaning kelajagini bashorat qilish mumkin emas.