Barcha maqolalar
Til ortida aniq insonlar bor
Oila tili faqat o‘quv fani emas. Unda kun haqida aytiladi, hazillashiladi, ovqat qilinadi, qarindoshlar eslanadi. Raising Children Network bir nechta tilni qo‘llashning turli yo‘llarini tasvirlaydi; tanlov bola kim bilan va qanchalik tez-tez gaplasha olishiga bog‘liq.
Hamma oila uchun yagona mukammal tizim izlash shart emas. Avval qaysi aloqani saqlash istagi va qaysi kattalar haqiqatan mavjudligini ko‘ring. Buvi bilan muloqot, uy suhbati va maktab o‘qishi bosh til maqomi musobaqasi emas, turli kelishuvlarni talab qilishi mumkin.
Javob bilan tegishlilikni sinamang
Boshqa tilda javob yaqiniga hurmatsizlik yoki oila tarixidan voz kechish isboti emas. Hozir kerakli so‘zni shunday topish osonroq bo‘lishi mumkin. Ayniqsa xavotirli yoki muhim voqeani aytayotganda avval ma’nosini eshiting.
Keyinroq buyumni boshqacha nomlash yoki kerakli iborani birga izlashni taklif qiling. Uyat, qarindosh bolalar bilan taqqoslash va gaplashmay qo‘yish tahdidini ishlatmang. Oilaga tegishlilik xatosiz talaffuz, lug‘at boyligi yoki kattaga javob tezligiga bog‘lanmasin. Bolaning fikri xato so‘z ortida yo‘qolib qolmasin.
Muloqot uchun sabab yarating
Takrorlanadigan kichik sababni tanlang: surat hikoyasi, tanish qo‘shiq, ovqatning xavfsiz qismini birga tayyorlash yoki rasmli kitob. Ishtirokchilar faqat so‘z to‘g‘riligini tekshirmay, bir-biriga aytadigan gapi bo‘lsa, mashg‘ulot ma’noli.
Masalan, bola eski suratdagi joy haqida qarindoshidan so‘rab, rasmiga bitta detal tanlashi mumkin. Bu bizning oilaviy misolimiz, majburiy usul emas. Har suhbatni o‘rganilgan iboralar hisoboti yoki aniq o‘quv ustunligi va’dasiga aylantirmang. Qiziqishning o‘ziga ham joy qoldiring.
Bir-birini tushunishga yordam bering
Hamma suhbat tilini tushunmasa, qo‘shilishga yordam bering: muhimini qisqa ayting, notanish so‘zni tushuntiring, qanday ko‘mak qulayligini so‘rang. Bolani kattalar hujjati, tibbiy ma’lumot yoki hissiy og‘ir suhbatning doimiy tarjimoni qilmang.
Oddiy hikoyada ishora, rasm va boshqa tildan tanish so‘z ishlatish mumkin. Hammasini tushungandek ko‘rsatish shart emas. Qiziqib aniqlashtirish omma oldida tuzatishdan farq qiladi; ikkinchisidan keyin bola aytmoqchi fikridan ko‘ra xato qo‘rquvi bilan ko‘proq band bo‘lishi mumkin.
Boshqa kattalar bilan kelishing
Yaqinlar bilan saqlasa bo‘ladigan haqiqiy odatni gaplashing. Bitta katta o‘qishi, boshqasi og‘zaki hikoya qilishi mumkin. Turli imkoniyat oiladagi qadrni kamaytirmaydi; qimmat material iliq muloqot sharti emas.
Vaziyatni bilmay boshqa tilni tahdid demang. Bola nimaga qiziqishi va qayerda ko‘proq yordam istashini so‘rang. Ish, maktab yoki qarovchi kattalar o‘zgarsa, oila qoidalari ham o‘zgarishi mumkin. Kelishuvning moslashuvchanligi aloqani saqlash maqsadini qadrsizlantirmaydi. Eski yo‘l ishlamasa, boshqasini birga izlang.
Qiyinchilikda mos yordam izlang
Bir nechta tilda muloqotni alohida aql va’dasi bilan isbotlash shart emas. Bu matn munosabat va suhbatning mavjud imkoniyati haqida. Uyda doim taqqoslovchi sinov o‘tkazish va bolaning shaxsini tildagi dadilligi bilan baholash kerak emas.
Nutq, tushunish yoki aloqa tashvishlantirsa, barcha ishlatiladigan tillarni aytib, mos mutaxassis bilan kuzatuvni muhokama qiling. Sabab ikki til deb avtomatik xulosa qilmang. Shaxsiy baholash uy tashxisi yoki oilaning bir qismi bilan gaplashishni birdan taqiqlashdan foydaliroq.